Leksykon

Ariane Mnouchkine



Jest wieloletnią reżyserką i współzałożycielką paryskiego Théâtre du Soleil. Określenie jej mianem „kierowniczki", choć oddaje pełnioną przez nią funkcję, nie wyraża głębi pasji tej artystki, dla której teatr jest całym życiem i dzieckiem zarazem; dlatego też najtrafniej byłoby nazwać ją matką Théâtre du Soleil. Zdaniem Mnouchkine teatr powinien pełnić funkcję etyczną i pedagogiczną; artystka wierzy, że poprzez jego działanie można zmieniać świat. Wszystko, co robi, realizuje z ogromną pasją i zaangażowaniem: jest perfekcjonistką, doskonale spełnia się tak w teatrze, jak i w twórczości filmowej.

Dorastała w środowisku filmowym, jej dziadek był aktorem, ojciec - Alexandre Mnouchkine znanym producentem filmowym. Jako dziecko Ariane często przebywała z nim na planie i choć znana jest jako wybitna reżyserka teatralna, ma na swoim koncie również znakomite filmy. W roku 1964 napisała scenariusz do filmu Człowiek z Rio, który nominowany był do Oscara. Ogromny sukces przyniósł jej, zrealizowany z udziałem zespołu Théâtre du Soleil, film o życiu Molièra (1976-1978), za który była również nominowana do tej nagrody. Ta stworzona z wielkim rozmachem produkcja, zachwyca bujnością dekoracji, nieustannie zaskakuje rozwiązaniami inscenizacyjnymi, jest syntetycznym ukazaniem geniusza teatru, widzianym okiem mistrzyni teatralnej. Molière, którego Mnouchkine jest reżyserką i autorką scenariusza, uznawany jest przez krytykę za jedną z najwybitniejszych biografii, jakie kiedykolwiek nakręcono w historii kina - wielu określa ten film mianem arcydzieła.

Kolejnym filmem, który przyniósł Mnouchkine międzynarodową sławę, jest ekranizacja głośnego przedstawienia z cyklu fresków o Rewolucji Francuskiej - 1789. Wśród docenionych i popularnych filmów w reżyserii Mnouchkine znajdują się również telewizyjne wersje spektakli La Nuit Miraculeuse (Noc cudów) oraz Tambours sur la digue, stworzone we współpracy z Hélène Cixous. Twórczość filmowa Mnouchkine to genialna synteza dwóch sztuk. Jej filmy stanowią doskonałą konfrontację reżyserskich umiejętności teatralnych i filmowych.

Poprzez swą sztukę Ariane Mnouchkine odwołuje się bezpośrednio do rzeczywistości społecznej i pragnie zachęcać do zmiany warunków życia. Chce walczyć o równouprawnienie kobiet, broni laickości państwa, równego dostępu do wykształcenia, służby zdrowia, systemu sprawiedliwości czy mieszkań; głęboko zajmuję ją problem uchodźstwa. W swej twórczości zwraca często uwagę na zagadnienia mieszania się kultur.

Pokaz filmów tej niezwykłej reżyserki stanie się doskonałą okazją do zapoznania się z jej wizją świata i geniuszem artystycznym. Dla wielu będzie to na pewno możliwość do skonfrontowania doświadczeń związanych z działalnością Théâtre du Soleil z mniej znanymi w Polsce dokonaniami filmowymi Mnouchkine. Spotkanie z twórczością artystki tak bardzo zaangażowanej w tworzoną przez siebie sztukę, oddanej całkowicie działalności artystycznej; postacią niezwykle charyzmatyczną, będzie z pewnością niezapomnianym doświadczeniem. Ariane Mnouchkine - córka Angielki i rosyjskiego Żyda, wybitna reżyserka, która ma 68 lat i mówi, że chciałaby umrzeć z przepracowania, a nie ze starości.